Od udowodnienia „celu gospodarczego” do zwycięstwa w Sądzie Najwyższym: Kompleksowy sukces Adwokackiej Spółki Partnerskiej “Bauman Kondratyuk” w sporze z Państwową Służbą Podatkową Ukrainy.
W nowoczesnym środowisku biznesowym Ukrainy kontrole podatkowe często stają się narzędziem nadmiernej presji fiskalnej. Jednym z najczęstszych zarzutów, jakie organy kontrolne wysuwają wobec sumiennych podatników, jest zarzut „nierealności” lub „pozorności” (braku towaru/usługi) transakcji gospodarczych, zwłaszcza z kontrahentami będącymi osobami fizycznymi – przedsiębiorcami (FOP). Zarzut ten, który swoją kreatywnością czasami sprawia, że biznes czuje się jak bohater surrealistycznej powieści, w której musi udowadniać, że nie wymyślił własnego dostawcy. Właśnie z taką sytuacją zetknął się klient Adwokackiej Spółki Partnerskiej “Bauman Kondratyuk”.
W wyniku planowej kontroli wyjazdowej, Główny Zarząd Państwowej Służby Podatkowej (PSP) w m. Kijowie doszedł do wniosku o rzekomych naruszeniach popełnionych przez spółkę, co stało się podstawą do wydania dwóch zawiadomień-decyzji podatkowych (PPR):
- O zwiększeniu kwoty zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych na łączną kwotę 2 301 203 UAH.
- O zwiększeniu kwoty zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od wartości dodanej (VAT) na kwotę 287 586 UAH.
Łączna kwota doliczonych zobowiązań, wliczając sankcje karne (odsetki za zwłokę), sięgnęła prawie 2,7 miliona hrywien.
Ochronę interesów klienta przejął zespół Adwokackiej Spółki Partnerskiej «Bauman Kondratyuk» w składzie partnera zarządzającego Yurija Baumana oraz adwokat Marii Koshowej. Dzięki zbudowanej kompleksowej strategii, adwokatom udało się odnieść dla klienta „podwójne zwycięstwo”: po pierwsze, całkowicie obalić bezzasadne roszczenia organu podatkowego co do istoty sporu w sądzie pierwszej instancji, a po drugie, obronić to zwycięskie orzeczenie w wyższych instancjach poprzez mistrzowską pracę procesową, stawiając ostateczną kropkę w Kasacyjnym Sądzie Administracyjnym w składzie Sądu Najwyższego.
Merytoryczne Zwycięstwo: Udowodnienie Realności i Celu Gospodarczego
Roszczenia Głównego Zarządu PSP opierały się na standardowych dla sporów podatkowych domniemaniach. Organ kontrolny podważył realność świadczenia usług doradczych i informacyjnych, otrzymanych przez Klienta od kontrahenta-FOP na podstawie umów zawartych jeszcze w 2018 i 2020 roku. Organ podatkowy twierdził o naruszeniu przez podatnika przepisów p. 44.1 art. 44 Kodeksu podatkowego Ukrainy oraz Ustawy Ukrainy «O rachunkowości i sprawozdawczości finansowej na Ukrainie» (Ustawa nr 996-XIV). Argumentacja PSP sprowadzała się do tego, że przedstawione dokumenty pierwotne rzekomo nie potwierdzają faktycznego świadczenia usług, a FOP nie posiadał niezbędnych zasobów do wykonania takiego zakresu prac.
Strategia obrony, zrealizowana przez adwokatów Yurija Baumana i Mariię Koshową, polegała na przesunięciu fokusu z formalnych domniemań PSP (status kontrahenta) na faktyczne okoliczności działalności gospodarczej klienta (otrzymanie i wykorzystanie usług). Zespół «Bauman Kondratyuk» zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy, który potwierdzał nie tylko fakt posiadania dokumentów pierwotnych (umów, protokołów odbioru usług), ale także:
- Fakt realnego świadczenia usług: Udowodniono, że usługi (analiza działalności finansowo-gospodarczej, doradztwo w kwestiach planowania podatkowego, opracowanie strategii rozwoju, konsultacje prawne) były faktycznie świadczone.
- Fakt wykorzystania usług w działalności gospodarczej: Przedstawione dowody potwierdziły, że otrzymane konsultacje były bezpośrednio wykorzystywane przez Klienta do podejmowania decyzji zarządczych i prowadzenia biznesu.
- Posiadanie celu gospodarczego: Uzasadniono, że nabycie tych usług było ekonomicznie uzasadnione i ukierunkowane na osiągnięcie realnego efektu ekonomicznego, co w pełni odpowiada orzecznictwu sądowemu dotyczącemu koncepcji „celu gospodarczego”.
25 kwietnia 2025 roku Kijowski Okręgowy Sąd Administracyjny w sprawie nr 320/54***/2* wydał orzeczenie, którym w całości zaspokoił roszczenia powoda (Klienta).
Sąd pierwszej instancji w swoim orzeczeniu wyraźnie zaznaczył, że wnioski organu podatkowego są bezzasadne. Sąd ustalił, że przedstawione przez podatnika dokumenty pierwotne, wbrew twierdzeniom PSP, potwierdzają zarówno fakt świadczenia usług, jak i ich związek z działalnością gospodarczą powoda.
Tym samym sąd poparł stanowisko obrony, odrzucając formalne podejście organu kontrolnego i potwierdzając domniemanie dobrej wiary podatnika.
Zwycięstwo Proceduralne: Jak Powstrzymać Apelację i Postawić Kropkę w Sądzie Najwyższym
Jak pokazuje praktyka, zwycięstwo w pierwszej instancji w sporze z PSP to często dopiero połowa drogi. Organy kontrolne prawie zawsze wnoszą skargi apelacyjne, przeciągając proces na miesiące, a nawet lata, i utrzymując biznes w stanie niepewności prawnej. Ten przypadek nie był wyjątkiem, jednak właśnie tutaj ujawnił się drugi, nie mniej ważny, element zwycięstwa – nienaganna obrona proceduralna.
Nie zgadzając się z orzeczeniem Sądu pierwszej instancji, Główny Zarząd PSP w m. Kijowie wniósł skargę apelacyjną do Szóstego Apelacyjnego Sądu Administracyjnego.
Dalszy rozwój wydarzeń pokazał, jak ekspertyza proceduralna adwokatów «Bauman Kondratyuk» pozwoliła skutecznie powstrzymać próby PSP przeciągania sprawy:
- Pierwsza próba PSP: Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2025 roku Szósty Apelacyjny Sąd Administracyjny zwrócił skargę apelacyjną organowi podatkowemu (prawdopodobnie z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej i/lub przekroczenia terminu).
- Druga próba PSP: Organ podatkowy ponownie złożył skargę apelacyjną.
- Wnioski sądu: Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2025 roku sąd pozostawił skargę bez biegu, ponieważ ponownie została złożona z brakami formalnymi, i wyznaczył PSP 10-dniowy termin na ich usunięcie.
18 września 2025 roku Szósty Apelacyjny Sąd Administracyjny wydał postanowienie, którym odmówił przywrócenia terminu na wniesienie skargi apelacyjnej oraz odmówił otwarcia postępowania apelacyjnego.
Klucjową przyczyną takich proceduralnych porażek PSP w wielu sprawach jest próba uzasadnienia przekroczenia terminów lub nieuiszczenia opłaty sądowej „brakiem środków (alokacji) budżetowych”. Jednak, jak wielokrotnie podkreślał Sąd Najwyższy, taki argument jest niedopuszczalny. Doktryna sądowa, którą skutecznie wykorzystał zespół obrony do uzasadnienia sprzeciwu, opiera się na zasadach:
- Równości stron: Podmiot władzy publicznej ma te same obowiązki proceduralne co osoba prywatna (podatnik), włącznie z obowiązkiem terminowego uiszczania opłaty sądowej.
- Należytego zarządzania (dobrej administracji): Państwo nie może czerpać korzyści (w postaci przywrócenia terminów) z powodu własnych wewnętrznych problemów organizacyjnych (jak brak finansowania), przerzucając negatywne konsekwencje na sumiennego podatnika.
- Pewności prawa: Podatnik, który wygrał w sądzie, ma prawo do ostateczności tego orzeczenia sądowego (res judicata) i nie powinien pozostawać w nieskończonym oczekiwaniu, aż organ państwowy znajdzie środki na zaskarżenie.
Ostateczne Rozstrzygnięcie: Sąd Najwyższy
Utraciwszy możliwość apelacji co do istoty sprawy, Główny Zarząd PSP w m. Kijowie zdecydował się na ostatni krok – wniesienie skargi kasacyjnej właśnie na postanowienie sądu apelacyjnego z dnia 18 września 2025 roku.
03 listopada 2025 roku Kasacyjny Sąd Administracyjny w składzie Sądu Najwyższego (w składzie kolegium sędziów: Szyszow O.O., Żełtobriuch I.Ł., Jakowenko M.M.) rozpatrzył tę skargę w sprawie nr 320/542**/2* (postępowanie nr K/990/42***/25).
Rezultatem rozpatrzenia było Postanowienie o odmowie otwarcia postępowania kasacyjnego.
To orzeczenie Sądu Najwyższego stało się ostateczną kropką w sporze. „Zacementowało” ono postanowienie sądu apelacyjnego o odmowie otwarcia apelacji. To z kolei oznacza, że orzeczenie Kijowskiego Okręgowego Sądu Administracyjnego z dnia 25.04.2025 o całkowitym uchyleniu PPR uprawomocniło się i jest ostateczne oraz nie podlega dalszemu zaskarżeniu.
Wnioski i Znaczenie dla Biznesu
Zwycięstwo w tym sporze podatkowym jest wzorcowym przykładem kompleksowej ochrony prawnej, jaką zapewnia Adwokacka Spółka Partnerska «Bauman Kondratyuk».
Po pierwsze, na etapie rozpatrywania sprawy co do istoty, adwokaci Yurii Bauman i Mariia Koshowa wykazali się głębokim zrozumieniem prawa podatkowego i aktualnego orzecznictwa sądowego, udowadniając realność i cel gospodarczy operacji, które są częstym obiektem ataków PSP.
Po drugie, co nie mniej ważne, zespół Adwokackiej Spółki Partnerskiej «Bauman Kondratyuk» zapewnił klientowi nie tylko zwycięstwo „na papierze”, ale także jego realną prawomocność. Dzięki eksperckiemu prowadzeniu sprawy na etapie proceduralnym, powstrzymano PSP.
Ten przypadek dowodzi, że wygrana w pierwszej instancji to tylko połowa sukcesu. Prawdziwy sukces polega na zdolności doprowadzenia zwycięstwa do logicznego zakończenia – momentu, gdy orzeczenie sądu na korzyść klienta nabiera mocy prawnej. Właśnie taki standard pracy zapewnia Adwokacka Spółka Partnerska «Bauman Kondratyuk», chroniąc biznes nie tylko przed bezzasadnymi roszczeniami, ale także przed nadużyciami proceduralnymi ze strony organów państwowych.
Reprezentację i ochronę interesów klienta prowadzili adwokat Yurii Bauman i adwokat Mariia Koshowa.